Anastasia Chiarella
De aftrap is gedaan, de wedstrijd begonnen.
Maandag 12 december, 14.00 uur. Eindelijk was het zo ver. Het ministerie van OCW deed de echte oproep, de ‘Call for Proposals’, in de Brakke Grond in Amsterdam. ‘Call for Proposals’ zult u zich afvragen waar gaat dit over? Nou, vanaf deze week kunnen alle Nederlandse gemeenten zich kandideren voor de titel Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. Ik hoor u denken, maar dat is toch al lang aan de gang? Het is toch al duidelijk wie deze race loopt? Neeeeee, verkeerd gedacht. In theorie kunnen nog alle gemeenten van Nederland zich kandidaat stellen.
Bidbook
Ben benieuwd. Zal Zaandam zich nog aanmelden, of Groningen, of Dordrecht? Zou kunnen, want in de 25-jarige geschiedenis van de culturele hoofdsteden zijn wel vaker drie hoog achter, heel stilletjes, zonder enige ruggespraak, fantastische bidbooks geschreven en bids gewonnen. Maar de tijden zijn veranderd. Het bidbook, een conceptueel werkje, moet en zal gedeeld worden met iedereen. Dat wil niet alleen de Europese Commissie (die uiteindelijk een deel van de jury levert) maar dat is ook de algemeen geldende opinie. De ambitie moet met iedereen beleefd, gedeeld en vorm worden gegeven.
Eurocrisis
Dat is best lastig. Zeker in een tijd dat de bezuinigingen op de culturele sector groots en meeslepend zijn. Aan ons (het team van Den Haag 2018 en de andere kandidaat-steden) de taak om iedereen duidelijk te maken dat bezuinigingen en grote ambities elkaar niet in de weg staan. Hoezo? Hoor ik u denken. Het is toch verschrikkelijk tegenstrijdig? Korten op instellingen, sluiten van podia, aan de ene kant. En aan de andere kant inzetten op een kostbaar jubeljaar in een verre toekomst. En daarbovenop nog eens het verschijnsel ‘Europa’; ook al zo’n beladen onderwerp… Wie kan vandaag nog enthousiast worden over dat idee, nu er een Eurocrisis heerst, nu landen uit de unie dreigen te worden gegooid, nu er nog meer bezuinigingen opdoemen om het idee Europa te redden. Kortom euro’s, cultuur, Europa. Onverenigbaar lijkt het. Sterker nog, het lijkt wel tegen de klippen op werken.
Den Haag zonder cultuur?
Maar ondanks alles is ons team enthousiast. Noem ons naïef, onrealistisch, onnadenkend; noem ons idealisten, overlopers, verraders en ga zo maar door. Wij zetten ons in voor die titel, en met passie, omdat wij cultuur belangrijk vinden. Zonder cultuur is een stad kaal en koud. Zonder cultuur zien de straten er lelijk uit, worden er geen mooie kleren meer gemaakt, is er geen film om naar toe te gaan, geen boek om te lezen, geen popconcert, geen tentoonstelling over Rembrandt, worden er geen mooie auto’s ontworpen, geen lied meer met elkaar gezongen, niet vurig met elkaar gesproken over dat wat er toe doet, niet meer gedanst, niet meer lekker gegeten of uitgegaan.
Zo, en nu terugkomend op het begin van deze column, ik hoop diep in mijn hart, dat eigenlijk alle steden van Nederland zich vanaf vandaag kandideren. Cultuur doet er toe! Verrijkt ons leven. We laten ons toch niet gek maken door de Euro! Daar worden we alleen maar armer van.
Anastasia Chiarella is zakelijk leider van Den Haag 2018.
